Yatırım Yapmadan Önce Risk Analizi Nasıl Yapılır?

Yatırım Yapmadan Önce Risk Analizi Nasıl Yapılır
Yatırım Yapmadan Önce Risk Analizi Nasıl Yapılır

Yatırım yapmaya değer bir iş fikri bulunduğunda yatırımcılar heyecanlanarak hızla o işe girişmek ister. Fakat bu hızlı girişim her zaman başarıyla sonuçlanmayabilir.

Doğru bir yatırım öncesinde detaylı ve sağlık bir yatırım risk analizi yapmak gerekir.

Bu yazımızda yatırım öncesinde risk analizi nedir, doğru risk analizi nasıl yapılır gibi konular üzerine çalışacağız.

Yatırım Nedir?

Yatırım, maddi veya manevi çıkar, kâr, kazanç sağlamak için önceden yapılan harcama olarak tanımlanabilir.

Yatırım bir kerede yapılabileceği gibi, çeşitli zamanlara da yayılabilir. Aynı durum, yatırım getirisinin tahsil edilmesinde de söz konusudur. Aynı zamanda yatırım, sahip olunan paranın değerini kaybetmesi tehlikesinden korunma veya ödünç para ile yatırım yaptıktan sonra borcu faizi ile birlikte geri ödeyip kâr etme gibi çeşitli amaçlarla yapılabilir.

Ancak bu tanımlamada herhangi bir yerde değerlendirilen paranın “yatırım” olarak adlandırılabilmesi için gerekli olan süre belirtilmemektedir. Bunun sebebi özellikle sermaye piyasasında yatırımdan bahsetmek için gerekli olan süre konusunda farklı görüşlerin olmasıdır.

Bu noktada paralarını örneğin 1 gün için kâr edilmesi beklenen kıymette değerlendirenlerin “yatırım” yapıp yapmadıkları sorusuna bir cevap vermek zorlaşmaktadır.

Amacın kâr etme olduğu her yatırımda, üstlenilmesi gereken riskler olduğu ve bu risklerin portföy oluşturularak bir ölçüde azaltılabileceği bilinmektedir.

Portföy, sahip olunan varlıkların ister aynı, isterse farklı özelliğe sahip en az iki kıymete yatırılması sonucu oluşan toplam değerdir.

Potansiyel Yatırım Miktarı Nasıl Belirlenir?

Yatırım ister bir kişi, isterse bir kuruluş için yapılsın, en önemli ve ilk başta belirlenmesi gereken konu, potansiyel yatırım miktarıdır.

Yatırılabilecek varlık toplamı, yatırımın özünü oluşturur ve yatırımın her aşamasında alınacak kararları etkiler. Bu miktarları belirleyecek tek kişi aslında yatırımcıdır.

Yatırım danışmanları ile yatırımcının çevresindekiler de bu konuda bir ölçüde etkili olabilirler.

Yatırımcının;

  • Mesleği, iş güvencesinin olup olmadığı,
  • Önemli gelirleri, bunların sürekiliği,
  • Yatırım için ayırdığı para miktarı,
  • Yatırımı ne kadar süre için yapmak istediği ve hangi durumlarda sona erdirmeyi düşündüğü,
  • Bakmakla yükümlü olduğu kişilere yakınlık derecesi, bu ilişkinin tahmini süresi,
  • Yaşı ve sağlık durumu, sağlık masraflarını karşılayan bir kurumun olup olmadığı,
  • Arabası, evi, arsası olup olmadığı, bunların sigortaları varsa kapsamı,
  • Aylar itibarıyla ödemekle yükümlü olduğu vergileri,
  • İleriki tarihlerde yapması gereken olağandışı harcama, masraf veya giderleri ile ödemesi gereken borç ve senetleri hakkında bilgi
  • Risk alma, risk taşıma derecesi ve süresi,
  • Yatırımı yapmak ve izlemek için gerekli olan bilgi ve beceriye sahip olup olmadığı, daha önce aynı kıymete yatırım yapıp yapmadığı,
  • Geçmişte ve günümüzde hangi yatırım araçlarına yatırım yapmış olduğu,
  • Yatırımın çeşitli aşamalarında, ne gibi durumlarda, kendi başına karar vermeyi istediği, kendisine en az ne sıklıkta, hangi durumlarda haber verilmesini istediği,
  • Yatırım yapma nedeni (anaparanın değerini kaybetmemesi, çeşitli dönemlerde elde edilecek kazancın en az ne kadar olmasını istediği, buna ne zaman ihtiyaç olacağı),

konularında bilgi edinilmesi sonucu, hem yatırımcının gerçek istekleri daha iyi karşılanabilir, hem de potansiyel yatırım miktarı daha iyi şekilde belirlenebilir.

O HÂLDE YATIRIMCI OLARAK KENDİMİZİ TANIMALIYIZ!

Yatırımcının Aydınlatılması

Yatırımcı ile ilgilenen yatırım danışmanı veya portföy yöneticisi, bu bilgileri edindikten sonra yatırımcıyı aşağıdaki konularda mutlaka bilgilendirmelidir.

• Yatırım yapılması düşünülen kıymet veya kıymetler için alım satımda komisyon ödenmesi gerekiyorsa, hesaplama yöntemi,

• Fon yönetimi varsa, bu hizmet için asgari bir para limiti olup olmadığı, fon yönetimi ücretini hesaplama yöntemi, hangi durumlarda alındığı, alım satımda ödenen komisyonun bu hizmete dâhil olup olmadığı,

• Yatırımcının portföyü yönetilirken veya yatırımcıya tavsiye verilirken hangi analiz yöntemlerinin kullanıldığı, bu analizlerin kimlerden ve hangi tarihlerde sağlandığı, analizin sürekli olarak yapılıp yapılmadığı,

• Yatırım yapılan kıymetten elde edilecek çeşitli kazançların vergiye tabi olup olmadığı,

• Kuruluşun yatırım yapılan kıymetler için yatırımcıya en az ne sıklıkta rapor verdiği, bu raporların neleri içerdiği,

• Kuruluşun hangi kıymetler için hizmet verdiği, her kıymet için en az ne kadarlık paraya sahip olunmasının istendiği,

• Yatırımcı ile ilgilenecek olan kişi veya kişilerin eğitimleri, sorumlu oldukları konular, iş tecrübeleri, mevcut iş yükleri,

• Kuruluş ile yatırımcı arasında bir sözleşme imzalanmışsa içeriği. Potansiyel yatırım miktarı çeşitli kişilerce, bir veya birden fazla kıymete yönlendirilirken, yatırımının çeşitli zamanlardaki istek ve ihtiyaçlarının tam olarak karşılanması en önemli konudur. O halde yatırım danışmanı ve yatırımcı, hangi tarafta olurlarsa olsunlar, bu konulara dikkat etmelidirler.

İdeal Yatırım Nasıl Olmalı?

İdeal olarak tanımlanabilecek olan yatırımın özellikleri aşağıdaki gibidir:

• Bir veya birkaç kıymete yönlendirilen paranın satın alma gücünün en azından sabit kalması,

• Yatırım yapılan her kıymetin piyasa değerinin artması,

• Yatırım yapılan kıymetin vadesinin portföyde tutma süresi bakımından yatırımcının isteklerine uygun olması,

• Yatırım yapılan kıymetler satın alınırken veya satılırken zorluklarla karşılaşmayacak özellikte olması, portföyde çeşitlendirme yapmak için uygun olması,

• Yatırım yapılan kıymetlerin likit olması, piyasa değerinin üzerinden satılabilmesi,

• Yatırım yapılan kıymeti ihraç eden kuruluşun yönetim, finansman, satış kadrosu vs. olarak sağlam, konusunda lider, ekonomik durgunluktan etkilenmeyen, ürettiği mal veya hizmetlere her zaman talep olan, yüksek kâr marjı ile çalışan özelliklere sahip olması.

Potansiyel Yatırım Miktarının Yönlendirilmesi

Her yatırım aracına ne kadar veya ne oranda yatırım yapılacağı karar verilmesi gereken diğer bir konudur.

Yatırım araçlarının farklı özelliklere sahip olması sebebiyle, yatırım yapılırken üstlenilen çeşitli riskler bu aşamada kesin olarak ortaya çıkacaktır. Yatırım araçları arasındaki dağılımın belirlenmesinde yapılan araştırma ve analizler yatırımın sonucunu etkileyecektir.

Örneğin, bir sanayi şirketinin hisse senedini satın almayı düşünen yatırımcının, ortağı olacağı şirket hakkında aşağıdaki konularda bilgi sahibi olması son derece yararlıdır:

• Şirketin içinde bulunduğu sektörün özellikleri (sektör içindeki konum, yurt içi ve yurt dışı rekabet, üretilen malların çeşitliliği),

• Üretimde kullanılan maddeler ile üretilen ürünlerin kullanıldığı sektörlerin günümüzdeki özellikleri, gelecek için beklenti,

• Şirketin çeşitli zamanlardaki mali tabloları, mali oranları, kârı, temettü dağıtım yöntemi ile bedelli ve bedelsiz sermaye artırımları (zamanlama, miktar veya oran olarak),

• Şirketin fabrikalarının yerleri, üretim kapasiteleri, kapasite kullanım oranları,

• Şirketin ürünleri pazarlama stratejisi, dağıtım kanalları,

• Şirketin yatırımları.

Yatırımcı, Portföy ve Çeşitlendirme

Yatırımcılar çeşitli şekillerde davranırlar. Kimi yatırımcı riski göze alır, yatırımlarını tek bir kıymete yönlendirir; kimi yatırımcı ise, daha ihtiyatlı davranıp farklı özelliklere sahip kıymetlere yatırım yapar.

Yatırımcı, bu davranış biçimiyle bir “portföy” oluşturmuş ve yatırım yaptıktan sonra, “istenmeyen sonuçlarla karşılaşma olasılığı” olarak tanımlayabileceğimiz risklerin bazılarından kurtulmuştur.

Portföy, sahip olunan varlıkların ister aynı, isterse farklı özelliğe sahip en az iki kıymete yatırılması sonucu oluşan toplam değerdir. Bu noktada”çeşitlendirme” olarak bilinen yöntemden bahsetmek yararlı olacaktır.

Çeşitlendirme:

• Farklı sektördeki şirketlerin hisse senetlerinin alınması,

• Farklı şirketlerin hisse senetlerinin alınması,

• Farklı bölgelerdeki (örneğin farklı ülkelerdeki) şirketlerin hisse senetlerinin alınması,

• Farklı özelliğe sahip yatırım araçlarının alınması (hisse senedi, tahvil gibi),

• Yatırım ortaklığı, holding ve diğer yatırım şirketlerinin hisse senetlerinin veya yatırım fonu katılma belgelerinin alınması,

• Çeşitli ürünleri olan şirketlerin hisse senedinin alınması. Çeşitlendirmenin dezavantajları şunlardır:

• Yatırım araçlarının yönetiminde karşılaşılan problemler artar.

• Her yatırım aracı için yapılması gereken analiz artar.

• Alım satımda ödenen komisyon artar.


Yatırım yapmadan önce risk analizi nasıl yapılır? Yatırım öncesinde hangi riskler vardır ve nelere dikkat etmek gerekir? Doğru yatırım için risk analizi konularının tartışıldığı bu içerik herhangi bir mecrada kaynak gösterilerek kullanılabilir.

Yatırım Yapmadan Önce Nasıl Risk Analizi Yapılmalı konusu ile ilgili soru, görüş ve önerilerinizi sayfanın altında bulunan yorum bölümü ile sayfa editörlerine ve diğer okuyuculara iletebilirsiniz.


Ayrıca Bakınız : VakıfBank Borç Kapatma Kredisi Nedir? Nasıl Alınır?


Ayrıca Bakınız : Hangi Para Birimi Daha Değerli


Ayrıca Bakınız : Yatırım Yapmadan İnternetten Para Kazanmanın 10 Yolu


Ayrıca Bakınız : Franchising Nedir? Ne Anlama Geliyor?


Ayrıca Bakınız : Google Reklamlarından Para Kazanmak Hayal mi?


Ayrıca Bakınız : Sanal Kredi Kartı Nedir, Nasıl Kullanılır?


Ayrıca Bakınız : Para Kazandıran Hobiler


Zenpara , sunduğu tüm özgün yazı, makale ve içerikler finans ve ekonomi alanında bilgilendirme ve güvenilir kaynak oluşturma amacıyla değerli kullanıcılarına sunulmaktadır.

Soru, görüş, öneri ve yayınlanmasını istediğiniz yazı ve makaleleriniz için yorum bırakabilir veya info@zenpara adresi üzerinden iletişime geçebilirsiniz.

logo zenpara
Zenpara.com / Ekonomi ve Finans
Zenpara hakkında 78 makale
Zenpara Araştırma Grubu, ekonomi, finans ve birçok parasal konuda istatistikleri değerlendirerek analizler gerçekleştirir ve bunları yazıya dökerek paylaşır. Para ile ilgili birçok konu araştırma konusu olabilir. Zenpara.com ekibi yalnızca bilgilendirme amacıyla içerik üretir, yatırım tavsiyesi vermez.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*